Ботгон баг


 

2.1.5. БОТГОН БАГ

1930-ààä îíû ýõýýð çîõèîí áàéãóóëàãäñàí çàñàã çàõèðãààíû íýãæ áîëîõ 2-ð áàãò Áîòãîí áàãèéí ãàçàð íóòàã  õàðúÿàëàãäàæ áàéæýý.Òýð ¿åä 55 өрхтэй, 200 гаруй хүн амтай, 9000 гаруй малтай байжээ. Ботгоны аманд газар тариалан эрхэлж, айл бүхэн тариа тарьдаг байжээ.15-30 тэмээòýé жинãèéí тээвэрт гарч Цагаан нуур, Ховд, Хатгал, Бийск, хүртэл жилдээ 1-4 удаа тээвэр хийдэг байжээ.Нэг ээлжинд 10-40 морь тохдог улаатай, 7-15 хоногийн хугацаатай 8-10 өрхтэй зохион байгуулагдсан Ботгоны амны морин өртөөг дааж байжээ. 1959 îíä áàãèéã òàòàí áóóëãàæ, ÕÀÀ-í íýãäëèéí áðèãàä áîëãîõîä Áîòãîí áàã íýðòýéãýýð Öàãààí áóðãàñ áóþó îäîîãèéí òºâ äýýð òºâëºðºí ñóóðüøæýý. Áîòãîí áàãèéí õºäºëìºð÷ õàìò îëîí МАА-н ¿éëäâýðëýëèéí áààç ñóóðèéã ºðãºòãºõ, ìàëûí àøèã øèìèéã íýìýãä¿¿ëýõ òàëààð Õîâä àéìãèéí Ìàë àæ àõóéí 54 бригадыг уриалж, ¿¿ðýã àâàí  бүх үзүүлэлтээр 3 жил түрүүлж үүрд хадгалагдах тугийг 2 удаа авч байсан байäàã . Тус багааñ ìîíãîë óëñûí Óðëàãèéí ãàâúÿàò ç¿òãýëòýí Мèøèãäîðæûí Амгалан ,сүм дуганы дотоод зураг чимэглэл бурхан бүтээгч СГЗ Б.Лхамжав ,морин хуурч СГЗ М.Халимаг, Н.Цэвээнравдан ,Ìîíãîë óëñûí ãàâúÿàò òàìèð÷èí ОУ-ын хэмжээний мастер Тàâààãèéí Гүррагчаа, Улсын Хошой аварга малчин Я.Данзан, улсыí àâàðãà ìàë÷èí À.Áîðíîîñîí, Íîîñîí õºõ, Á.Æàìñðàí, Àðäûí èõ õóðëûí äåïóäàò, àéìãèéí õîøîé àâàðãà Í.Ïàð÷èí, Õ.Äýíäýâ, Аймгийн  аварга малчин Ц.Бөх, О. Батсуурь, Д.Цэвлээ ,Н.Содномдаржаа, Ж,Булгаа, Е.Ядамсүрэн, Б.Жовгоо, Ц.Бумцэнд, Д.Загдаа, Сумын аварга малчин Ж.Лхагва,П.Сурмаажав, Т.Гантулга, М.Содномдорж, Б.Адилбиш, Л.Болдоо, Ц.Сугар, Я.Адууч àëäàð öóóòóóä òºðºí ãàð÷ íóòàã óñíûõàà íýðèéã ºíäºðò ºðãºæ, áàã õàìò îëíû áàõàðõàë áîë áàéäàã þì.

Îäîî Áîòãîí áàã 92 ºðõ, 371 õ¿í àì, 22844 òîëãîé ìàëòàé áîëæ áàãèéí íèéãýì ýäèéí çàñãèéí ºñºëò æèëýýñ æèëä íýìýãäýæ ìàë÷äûí àõóé àìüæèðãàà äýýøèëæ, Áàãèéí ÈÍÕ, Çàñàã äàðãà, õ¿í, ìàëûí ýì÷ íàð òºðèéí ¿éë÷èëãýýã øóóðõàé õ¿ðãýí îðîí íóòãèéí ¿éë àæèëëàãààã çохион  áàéãóóëàí àæиëëàæ áàéíà. Òóñ áàãèéí íóòàã äýâñãýðèéí 80 îð÷èì õóâü íü óóëûí á¿ñýä õàìààðäàã áà  аргал, янгир, хойлог, ёл, гахуун, чоно, үнэг, хярс, òàðâàãà  зэрэг 30 гаруй төрлийн амьтан, Âàíñýìáýð¿¿, ýðýýíãîáî, àëòàí ãàãíóóð, Àëòàí õóíäàã, çýðýã õîâîð ýìèéí óðãàìàë óðãàäàã, Гоогийн нурууны овоо, Шар булгийн “Баян түмбэ”, Цагаан овоо, Чандманы овоо, Хар үзүүрийн овоо çýðýã ýðò ¿åýýñ òàõèëãàòàé áàéãàëèéí ¿çñýãëýí öîãöîëñîí ãàçàð íóòàãòàé.

 

 

/Ботгон багийн ахмадууд 2013 он/

 

Багийн засаг захиргааны зохион байгуулалт.

1930-1960 онуудад  дараах хүмүүс багийн даргаар ажиллаж байжээ.

1930-1935 онд Бүрэнгийн Цэрэнрагчид

1935-1948 онд Шаравын Дагва

1948-1953 онд Бөхийн Жаргал

1953-1963 îíä Далайн Бөхчулуун

1963 оноос гурван сэнхэр тасаг болж одоогийн Тахилт, Улаанхүрээ, Ботгон 3 áàã нийлж МАА-н бригадын зохион байгуулалтанд шилжиж Ботгон баг 4-р бригад болсон юм.

1963-1966 онд Аюурзанын Жалцав

1966-1967 онд Маамдайн Галсан

1967-1972 онд Далайн Бөхчулуун

1972-1975 онд Баяртын Равдан

1975-1979 онд Чойжилын Торгор

1979-1980 онд Жаргалын Цогтоо

1980-1982 онд Баарайн Батсуурь

1982-1984 онд Ширтэнхүү Мөнх-Очир

1984-1987 онд Магсарын Сахьяа

1987-1991 онд Өсөхбаярын Цэдэнбал

1991-1992 онд Сүхийн Аюурзана

1992-1993 онд Бөхчулууны Мундуу

1993-1994 онд Цэнд-Аюушын Энхтайван

1994-1995 онд Баатарын Жамбалсүрэн

1995-1996 онд Сахьяан Баасансүрэн

1996-2000 онд Өсөхбаярын Цэдэнбал

2000-2004 онд Батсуурийн Дашдорж

2004-2009 онд Гүнэгээгийн Эрдэнэсамбуу

2009-2012 онд Батсуурийн Дашдорж

2013-оноос  Г.Эрдэнэсамбуу нар тус тус ажиллаж байна.